Yazı Detayı
11 Haziran 2018 - Pazartesi 01:16 Bu yazı 108 kez okundu
 
Plastik kirliliği
Dr Orhan AYDENİZ
aydeniz@kibris.net
 
 

Plastik materyal, çok çeşitli kullanma alanları nedeniyle bütün dünyada olduğu, gibi ülkemizde de  yaygın bir şekilde kullanılmaktadır.

Zararlı ve sakıncalı tarafları olduğunun bilinmesine karşın yıldan yıla üretim  miktarı da,artmaktadır.

1950 yılında 1.5 milyon ton olan yıllık plastik üretimi,2016 yılında 335 milyon tona ulaştı. Bu rakam plastik kullanımının ne kadar yaygın olduğunu göstermesi bakımından anlamlıdır.

Bugüne kadar üretilip piyasaya sürülen  plastik materyalden,  6.3 milyar ton  atık ortaya çıktı. Bu atığın % 9’u geriye kazanıldı,%12’si yakıldı, %79’u doğal çevreye saçıldı.2050 yılına kadar doğal çevreye 12 milyar ton plastik atık ekleneceği tahmin edilir.

Denize ulaşan katı atıkların %80’ni  plastik materyallerdir. Bu nedenle karalarda olduğu gibi deniz ve okyanuslarda da en büyük kirlilik plastiklerden oluşur.

KKTC’de Denizlerimizde ve kıyılarımızda, göletlerde, tarım alanlarında, ormanlarda, yol kenarlarında, yerleşim yerlerindeki boş alanlarda en çok göze batan kirlilik plastik atıklardır.

Plastik malzemeler, kullanışlı olmasına ve  günlük yaşamı kolaylaştırmasına karşın, sağlık bakımından ciddi olumsuzluklara sebep olur.

Plastiklerin olumsuz etkilerine dikkati çekmek amacı ile  22 Nisan Dünya Yeryüzü Gününde ana tema, ‘plastik kirliliğine son ver’ 5 haziran Dünya Çevre Gününde de ‘plastik ‘kirliliğinin üstesinden gelmek’ teması ile kutlandı.

Bir çok plastik materyalin içeriğinde bulunan DEHP ve BPA, gıda ambalajlarında ve beslenme gereçlerinde kullanılması ve bunların ısıya maruz kalması durumunda, insanların vücuduna geçer.

Bu nedenle genel olarak plastik ambalajlarda bulunan gıda maddelerinin sıcak yerlerde bekletilmesi durumunda, içeriğindeki zararlı maddelerin  gıdaya karışma riski vardır.

Çöplerle beraber plastik atıklarının yakılması, çevreye kanserojen olan  dioksin ortaya çıkması nedeniyle de sakıncalıdır.

Ayrıca plastiklerin parçalanması ile ortaya çıkan 5 mm.den küçük mikroplastikler önemli sorunlara sebep olur. Atık sulara karışan bu Mikroplastikler, arıtma tesislerinde tutulamaz .Denize karışması durumunda, mikroplastikler balıklar tarafından tüketilir ve balıkları yiyen insanların bünyesine geçer. Böylece insanlarda çok ciddi rahatsızlıklar ortaya çıkar.

Plastiklerin başta kromozon  yapılanması ,olmak üzere. üreme organları, beyin ve nörolojik bozukluklar, kanser, kardiyovasküler sistem bozuklukları, diyabet, erken erginleşme ve kemo terapiye direnç gelişimine sebep olabilmektedir.

Plastik sorununun çözümüne gelince:

Sorunun çözümü için bireysel ve kurumsal olarak 5R kuralının oluşturulması ve yaygınlaştırılması  önerilir.:

5R kuralı Reuse (tekrar kullan) Recycle (geriye kazan), Refuse (reddet), Reduce (azalt), Remove (ortadan kaldır),

Tüm plastik çeşitlerinin atıkları ham madde olarak yeniden kullanılamaz, Ayrıca tüm atıklardaki plastikler de toplanıp yeniden ham madde olarak kullanılmıyor ve kullanılması mümkün değildir.

Bu nedenle halen bazı ülkelerde plastik kullanımına bazı koşullar ve sınırlamalar getirilmiştir. Bazı ülkelerde marketlerde plastik poşet kullanılmasından vazgeçilmiştir. KKTC’de de hiç olmazsa marketlerde plastik kullanımı sınırlanmalıdır.

.

.

 

 

 

 
 
 
Etiketler: Plastik, kirliliği,
Yorumlar
Diğer Yazılar
İki yönetimli çözümü engellemek tarihi hata olacaktır
Sel sorunu ciddiye alınmalı
Çözümden yana olanlar geçmişe saplanıp kalmamalı
Gerçekler unutturulmamalı
Dağ Başında mı Yaşıyoruz?
KKTC’de Rum ulusal tezlerini destekleyenler çözümsüzlüğü körüklemektedir
Haklılığımızda ısrar etmeliyiz
Din dersi okutulmalı mı?
Tarımda geleceğe dönük gelişmeler
Yasalara uymamak demokratik hak sayılmamalı
Birleşik federal çözüm’ her derde deva mı?
Tasarruf önerilerim
Dünya Barış Günü
Ekonomik sıkıntılarımızın sebeplerinden biri de nüfusumuzun az olmasıdır
Koruyuculuk ve yerli üretimin teşviki
Hatalı ve zararlı kararlardan vazgeçilmeli
Döviz ve ekonomik sıkıntılardan kurtulmanın çaresi
Demokrasi başı bozukluk değildir
Hükümet popülist harcamalardan vazgeçilmeli
Guterres’in garanti önerisi Girit senaryosunu hatırlatır
Seçilmişlerin görevi hizmet etmektir
Orman yangınlarının önlenmesi için acilen önlem alınmalı
Et sorunu sürüncemede bırakılmamalı
Ucu açık müzakerelerin sürdürülmesi Rum ulusal davasına yardımcı olur
Hemen çözümlenebilecek bir çok basit sorun vardır
Peşkeş
Harcamalarda önemli gereksinimlere öncelik verilmeli
Anavatandan koparılmamız komşunun ulusal davasına hizmet eder
Hükümetin en öncelikli görevi ülkede asayişi sağlamaktır
Komşu bizimle ortaklık yapmak niyetinde değildir
Davar zararlarına durdurulmalı
En son tezgah anavatan ile aramızın açılmak
‘İçi dolu başak boyun eğermiş’
Sorumsuz kişilerin Türk halkı adına görüş bildirme yetkisi yoktur
Devleti koruyucu caydırıcı yasa çıkarılmalı
İki bölgeliliğin sulandırılması geri dönüşümsüz büyük bir hata olacaktır
Son günlerdeki su baskınları tesadüfi değildir
Uluslararası hukukta savaşı başlatan bedelini öder
Hükümet tüm vatandaşlarımızı ilgilendiren sorunların çözümüne odaklanmalı
Plaj sorunu ve çözümü
Anavatanın değerini takdir etmeliyiz
Hükümetin yüz günü
Vatandaşlık işlemlerinin durdurulması, Rum’un ekmeğine bal sürmektir
Rum’un dayattığı Birleşik çözüm yok olmamıza sebep olacak
Guterres belgesi Girit dramının tekrarlanmasına zemin hazırlayacak
Federal çözüm barışın bozulmasına sebep olacak
Kıbrıs sorununun çözümünde tek çıkış yolu
Yolların bakım ve idamesi düzenli olarak yapılması gereken bir hizmettir
Seçilmişler devlet yapısını bozmamalı
Çözüm düşmanları
Nükleer enerji gerçeği
Su kaynakları yönetimine acilen el atılmalı
Kuru ot kirliliği sorunu
Bilindik tezgah
Savaşı başlatan, mağlup olduğu takdirde tazminat talebinde bulunamaz.
21 Mart Ergenekon bayramı
Kıbrıs sorununda nüfus ve Türkiye’nin önemi
Bürokratik işlem adı altındaki can sıkıcı işlemler kaldırılmalıdır
Sigara İçme Yasağı Bir Hakkın Kısıtlaması değildir?
İçişlerimizde acilen el atılması gereken sorunlar
Hükümetin öncelikle vatandaşlıklara el atması hoş değildir
Gerçekleri bilerek hareket etmeliyiz
Hükümet madde kullanımı sorununa acilen el atmalı
STÖ’ne zorunlu üyelik Avrupa İnsan Hakları sözleşmesine aykırıdır
Müzakerelere tanınma koşulu ile katılmalıyız
Ağaç dikmek dünyaya karşı olan vefa borcumuzu ödemektir
Yeni hükümet çevre sorunlarına acilen el atmalı
Kıbrıs’ta sergilenen sinsi oyun
Anavatandan koparılmamız ölüm fermanımızdır
Başarılı hizmetin ön şartı
Halkımızın imajına gölge düşürücü davranışlardan vazgeçilmeli
Olaylar KKTC’nin tanıtılmasının kaçınılmaz olduğunu gösteriyor
Ormanlardaki mantar varlığımızın yok olmasına göz yumulmamalı
Çevre kirliliğinin sorumlusu kimdir?
Halkımızın seçimde verdiği mesaj doğru okunmalı
Yarınlarımız daha iyi olmalı
Yeni yılda umut ve beklentiler
Kıbrıs’ın Yunanistan’a bağlama idealinden vazgeçilmedi
Yerleşim yerlerimizdeki trafik sorunu
Kanlı Noel’den ders almalıyız
Düzenin değiştirilebilmesi radikal önlemler alınması ile mümkündür
Siyasi partiler çözüm tercihlerini gerekçeleri ile halkımıza açıklamalı
İfade özgürlüğü hiçbir ülkede sınırsız değildir
Halkımız ezici çoğunluğu oyunu partilerin siyasi bakış açısına göre kullanır
Siyasi partilerin ve adayların nüfus politikası nedir?
Mesai başlama ve bitme saatlerindeki trafik sıkışıklığı önlenmeli
Siyasi partiler misyonlarını dürüstçe halkımıza açıklamalı
Çok geç alınmış bir karar
Birleşme tutkusu -saplantısı ve çelişkiler
Devletimize sahip çıkmalıyız
Anavatan düşmanlığı, bindiğimiz dalı kesmektir
Su baskınları, hesap sorma mekanizmasının doğal sonucudur
Yaban yaşamı yok etmek zararımızadır
Ağaç varlığımızı artırmalıyız
Yıkıcı beyin yıkama kampanyalarının sonuçları
Basit sorunlara olsun çare bulunmalı
Laf Cambazlığı
Sürü hayvancılığı modernize edilmeli
Çözüm BM ve AB tarafından engellenmektedir
Mevcut koşullarda müzakerelerden sonuç alınamaz
Varlığımızı sürdürebilmek için bilinçli davranmak zorundayız
Türk ordusunun ayrılması durumunda 2.Girit dramı tekrarlanacak
Ülkemizde basiretli bir nüfus politikası benimsenmeli ve uygulanmalı
Örgütlenmede dikkat edilmesi gereken hususlar
Hükümet halkın şikayetlerini dikkate almalı
İki çatılı çözüm her iki halkın da yararınadır
İki çatılı çözüm her iki halkın da yararınadır
Lefkoşa’daki kötü koku sorunu
Müzakerelerin devamı bizi çökertme tezgahıdır
Atık Sular Değerlendirilmeli
Hükümetlerin başlıca görevi, yasaların uygulanmasını sağlamaktır
Barış sloganı atarak barışı bozacak çözüm seçenekleri desteklenmemeli
Sinsi oyun bozulmalı
Böcekler raflara girmeye başladı
İç saldırılara karşı uyanık olmalıyız
Hükümet gürültü sorununu çözmeli
Kooperatifler devlet kuruluşu değildir
Rum tarafı neden çözümden kaçıyor?
Hem suçlu, hem güçlü olmak
Suyun denize akıtılmasının hiçbir haklı gerekçesi olamaz
Yazarlar
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Galatasaray
19
0
2
1
6
9
2
Başakşehir
18
0
1
3
5
9
3
Kasımpaşa
18
0
3
0
6
9
4
Beşiktaş
15
0
1
3
4
8
5
Trabzonspor
13
0
3
1
4
8
6
Antalyaspor
13
0
3
1
4
8
7
Alanyaspor
12
0
4
0
4
8
8
Göztepe
12
0
4
0
4
8
9
Yeni Malatyaspor
12
0
2
3
3
8
10
Konyaspor
12
0
2
3
3
8
11
Ankaragücü
10
0
4
1
3
8
12
Sivasspor
10
0
3
4
2
9
13
Fenerbahçe
9
0
4
3
2
9
14
Kayserispor
9
0
4
3
2
9
15
Bursaspor
9
0
2
6
1
9
16
Çaykur Rizespor
7
0
3
4
1
8
17
Bb Erzurumspor
5
0
5
2
1
8
18
Akhisar Bld. Spor
5
0
6
2
1
9
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv